LEENDERT (LEEN) VAN DER GROEF ( i1900 ) -

een uniek levensverhaal van een door en door Flakkeese Nederlander

die bíjna Argentijn en bíjna Amerikaan geworden was ......

LEENDERT VAN DER GROEF kwam op 27 april 1888 ter wereld als het laatste kind van vader Willem van der Groef en moeder Ida van Maastrigt .

Leenderts wiegje moet ooit gestaan hebben in huis nr. 164 in wijk A in de kleine Flakkeese plaats Nieuwe - Tonge , maar waar dit huis dan wel precies
in deze gemeente stond , mag het ons zeggen .....

Leenderts vader was twee maal eerder getrouwd geweest en ook uit deze twee eerdere huwelijken waren kinderen geboren , zodat de jonge Leendert opgroeide met een broer , twee zusters , een halfzuster en twee halfbroers , in een straat - en straatarm gezin .......
De armoede was zelfs zó schrijnend dat beide ouders de middelen ontbeerden om melk voor de pas geborene te kunnen kopen , en voor het grootbrengen van hun baby geen enkel ander en beter alternatief vinden konden dan ........koffie !!
Maar ondanks het feit dat Leendert van der Groef dus daadwerkelijk met koffie moet zijn grootgebracht , heeft hij , 'against all odds ....' , uiteindelijk toch nog wel de respectabele leeftijd van 86 jaar weten te bereiken !

De algehele misère binnen het gezin moet zelfs zo groot geweest zijn dat vader Willem en moeder Ida anno 1889 - Leendert is dan nog maar een jaar oud - het niet lichtvaardige besluit zouden nemen om Flakkee te gaan verlaten en voorgoed (?!) af te gaan reizen naar de Argentijnse Republiek ......


De leefomstandigheden in Argentinië bleken evenwel zo mogelijk nog erbarmelijker te zijn dan die op het eiland Flakkee ......
Zoals elders uitgebreid beschreven staat , verloor Leendert hier in korte tijd op tragische wijze zowel zijn moeder als zijn vader , onder dubieuze en tot op heden niet volledig opgehelderde omstandigheden ......

De noodzakelijke terugreis in 1893 had voor de inmiddels vijf jaar jonge kleuter opnieuw een opmerkelijke wending teweeg kunnen brengen in zijn toch al tumultueuze bestaan , toen een rijk Joods-Amerikaans echtpaar aan boord van het schip Leenderts oudste halfbroer Daniel een wel zeer opmerkelijk voorstel deed ........

Enige tijd eerder had het echtpaar hun - enige !? - zoon verloren , een jongetje van enkele jaren oud , met wie de jonge Leendert van der Groef opmerkelijke gelijkenis moet hebben vertoond .......

Het gefortuneerde echtpaar was bereid voor geld , voor véél geld zelfs , de vijf jaar jonge Leendert van halfbroer Daniel te kopen (!!!) , om hem later , als ware hij hun eigen zoon , in de Verenigde Staten te laten opgroeien .
Leendert , nog te jong om van de ernst van de gehele situatie iets mee te kunnen krijgen , had inderdaad een donker uiterlijk en had zeer wel de plaats in kúnnen nemen van dit overleden Joodse jongetje , én was dan waarschijnlijk verzekerd geweest van een rijke toekomst in de USA ,
maar .......zóu Daniel op dit even aanlokkende als afstotende voorstel serieus in durven gaan .....???
Hád Daniel dit voorstel daadwerkelijk geaccepteerd , dan had er voor Leendert vermoedelijk dus een rijk , welvarend bestaan Amerika in het verschiet gelegen , onder een nieuwe Joodse identiteit en naam ( Leonard Cohen ??), maar tegelijkertijd zou hij dan volledig zijn losgerukt geraakt van zijn ware identiteit , omgeving , wortels , én . ook niet onbelangrijk , van al z'n broers en
zusters .....

De verdere geschiedenis van Leendert kennende , wekt het uiteraard geen verbazing dat halfbroer Daniel - na enig wikken en wegen - dit hoogst opmerkelijke aanbod uiteindelijk had afgewezen , en zodoende mede bepaald heeft dat Leenderts toekomst tóch weer volledig op Nederlandse bodem , op het vertrouwde Goeree - Overflakkee liggen zou , voor de komende 80 jaren
nog wel .........

Na aankomst in Nederland werden de kinderen van elkaar gescheiden en ondergebracht in verschillende pleeggezinnen in dezelfde Flakkeese plaats van waaruit zij vier jaar eerder met z'n allen "voorgoed" vertrokken waren : Nieuwe - Tonge .
Leendert kwam terecht bij twee al wat oudere , kinderloze mensen die de opvoeding van de jonge knaap vanaf dat moment op zich namen .

Hier groeide hij dus op , en ontpopte zich in de loop der jaren als een wat Pietje Bel - achtige jongen die regelmatig allerlei kwajongensstreken moet hebben uitgehaald .....misschien wel het indirecte gevolg van alle turbulente gebeurtenissen en gecompliceerde verwikkelingen in de prilste jaren van zijn bestaan .

Maar gelukkig .......Leendert , inmiddels uitgegroeid tot Leen , kwam op zekere dag in zijn woonplaats in liefdevol contact met dorpsgenote PIETERNELLA VAN DEN TOL , de vrouw met wie hij op 31 januari 1913 in de plaats Middelharnis in het huwelijk zou treden , zodat er toch nog enige rust , regelmaat en structuur in zijn licht ontvlambare bestaan kon binnentreden .........

Maar voor het zover komen kon , was Leen eerst nog geruime tijd onder de wapenen geweest , en ook hier , in deze strak geordende en hiërarchische omgeving van de landmacht ( vermoedelijk was Leen ingedeeld bij de
infanterie ) , moet hij op een gegeven moment opgevallen zijn door een wat opstandige inborst : tijdens zijn diensttijd kwam Leen namelijk eens in conflict met een collega-militair tegenover wie Leen een laatdunkende opmerking moet hebben gemaakt over diens katholieke geloof ..... en dit akkefietje bleef zeker niet zonder gevolgen , want het bracht Leen zelfs tot voor de krijgsraad en ging dus zeker níet geruisloos en onbestraft aan hem voorbij .
Gelukkig schijnen ernst en duur van de straf die hem ten deel gevallen was , niet ál te zwaar geweest te zijn , zodat hij in zijn latere leven toch nog wel met regelmaat én met blijkbaar genoegen vertellen kon over deze voor hem bijzondere en enerverende episode uit zijn leven als jong volwassen man .

Maar waarom zou Leen indertijd zijn dienstkameraad vanwege diens katholieke geloofsovertuiging nu zo gekrenkt hebben ???
Het antwoord op deze vraag is snel te geven : gedurende zijn lange leven is Leen er van overtuigd geweest dat zijn vader in 1893 om het leven was gebracht omwille van zijn protestantse geloof door katholieke moordenaarshanden , en dát nu had Leen nooit kunnen vergeten en vergeven < zie ook elders in deze genealogie de beschrijving van het opmerkelijke en dramatische leven van zijn vader Willem van der Groef > .

We kunnen overigens ook níet stellen dat Leen wat geloofsovertuiging betreft volledig in de voetsporen van zijn ouders getreden is : gedurende zijn leven als volwassen man is Leen , in schril contrast met de meeste eilandbewoners én met zijn eigen vrouw ......, veeleer een volgeling geweest van Pieter Jelles Troelstra dan van welke religieuze geloofsovertuiging dan ook ...........

Na het verlaten van de lagere school was Leen in dienst getreden van de RTM
( de < voormalige > Rotterdamsche Tramwegmaatschappij ) , aanvankelijk nog in zijn woonplaats Nieuwe - Tonge ; de meeste jaren van zijn in totaal 43-jarig (!) dienstverband bij de RTM zou Leen echter als controleur op het goederenvervoer tussen Middelharnis en Hellevoetsluis bij het havenhoofd van Middelharnis werkzaam zijn - en dit verklaart dan ook meteen waarom Leen en zijn vrouw Pieternel niet in Nieuwe - Tonge maar in Middelharnis elkaar het jawoord gegeven hadden , en ook in Middelharnis voor de rest van hun verdere leven zouden blijven wonen .

Als controleur hoefde Leen geen al te zwaar fysiek werk te verrichten , en aangezien Leen tijdens zijn leven regelmatig gekweld werd door zware niersteenaanvallen , zou dit sowieso voor hem niet goed mogelijk geweest zijn .
Maar als we zijn werktijden van toen nog even in ogenschouw nemen , dan kunnen we toch zeker niet beweren dat Leen een , laten we het noemen , weinig arbeidsintensief bestaan heeft geleid ........
Zijn werkweek aan het begin van de 20e eeuw zag er als volgt uit : van donderdag t/m zaterdag (want de zaterdag was indertijd nog een volledige werkdag) had Leen late dienst , en dan werkte hij van 's morgens negen tot 's avonds negen uur (!) , en had hij vroege dienst (maandag t/m woensdag) , dan begon hij 's nachts om een uur of vier en werkte hij eveneeens twaalf uren
door , tot de andere middag vier uur !

Om in geval van vroege dienst midden in de nacht gewekt te worden , was hij aangewezen op een zgn. klopper , een man die - we hebben het hier natuurlijk wel over het pré-wekker(radio) tijdperk - een paar centen bijverdiende door al diegenen die vroeg uit de veren moesten op tijd te wekken door op de deur of met een lange stok tegen het raam aan te tikken .
< En dan resteren 'ter overpijnzing' nog wel enige vragen : wie wekte de klopper op tijd en wat zou er gebeurd zijn indien de klopper zich nu eens verslapen zou hebben ...?? >

Helaas waren aan het begin van de 20e eeuw de 8-urige werkdag en de 40-urige werkweek voor Leen nog slechts ver verwijderde , ongrijpbare en onbereikbare idealen ......

Doordat Leen als employé in dienst van de RTM zo vele jaren bij het havenhoofd van Middelharnis gewerkt heeft , moet hij in zijn tijd ook een zeer bekende verschijning geweest zijn op het eiland - immers : elke Flakkeênaar ging weleens met de veerboot het Haringvliet over en passeerde dan veelal tot twee maal toe Leen van der Groef .

Met name indien de weersomstandigheden extreem waren , was het ook zeker een verantwoordelijke baan : in geval van mist bijv. moest er altijd luid en duidelijk op de misthoorn geblazen worden teneinde de veerboot veilig en wel de haven van Middelharnis binnen te kunnen loodsen .

In al die 43 jaren bij de RTM was er één dag die in Leens geheugen voor altijd gegrift zou blijven staan ......
Op zekere nacht , ongeveer een jaar na het beëindigen van de oorlog , vond er op het Haringvliet een menselijke tragedie plaats waar Leen op afstand getuige van was .
Een jongeman , Jaap de Leeuw geheten , knecht op de veerpont , nog maar 28 jaar oud , was midden in de nacht overboord geslagen en in het donkere koude water van het Haringvliet terechtgekomen ......
Leen had die nacht dienst en hoorde vanaf de waterkant het ijselijke stemgeluid van de jongeman die in doodsangst en in doodstrijd luidkeels om hulp riep ....
Leen was veel te ver van het schip verwijderd en dus volkomen machteloos om iets voor Jaap te kunnen betekenen .
Er schijnt nog wel door iemand vanaf de boot een reddingsboei afgeworpen te zijn , maar in het pikkedonker en misschien ook nog wel bij ruw weer , voerde Jaap daar toen een ongelijke strijd met de elementen ..... tót uiteindelijk dan het ogenblik aanbrak waarop Jaaps angstkreten voorgoed verstomd raakten ..........

Het doordringende en zeer beklemmende stemgeluid van een medemens in doodstrijd , in de wetenschap zelf helemaal niets te kunnen uitrichten om diens leven misschien nog te kunnen redden , hebben op Leen een diepe en blijvende herinnering achtergelaten .

Dat Leen , zoals eerder vermeld , zich meer door het ideeëngoed van Troelstra dan door dat van Abraham Kuyper aangetrokken voelde , blijkt ook heel duidelijk uit het volgende aspect van Leens arbeidzame leven : Leen behoorde in zijn tijd tot de allereerste Flakkeese werknemers bij de RTM die níet aangesloten waren bij een protestant-christelijke , maar bij een socialistische vakvereniging .
Vermoedelijk zal hij dan ook door die of gene regelmatig voor 'rooie rakker' zijn uitgemaakt !
De in veel opzichten onrechtvaardige rangen- en standenmaatschappij van
toen , de zeer lange en zware werkdagen en de karige beloning die daar tegenover stonden , en de onmogelijkheid voor velen om een pensioen op te bouwen voor de oude dag ..... ál deze omstandigheden zullen Leen tot deze levensovertuiging gebracht kunnen hebben - en een groter contrast dan tussen het karakter van Leen van der Groef en dat van zijn vrouw Pieternel van den Tol was er wat deze 'geloofsovertuiging' betreft nauwelijks denkbaar geweest .........

PIETERNELLA VAN DEN TOL kwam net als Leen uit een groot en arm Flakkees gezin uit Nieuwe - Tonge , en net als Leen was zij ook het laatst geboren kind binnen dat gezin - maar hier houden de overeenkomsten tussen deze twee mensen wel op : was Leen een overtuigd sociaal-democratische , niet-gelovige man , echtgenote Pieternel daarentegen was een zeer streng-gelovige vrouw die zich aangetrokken voelde tot het tamelijk rechtlijnige gereformeerde gedachtegoed ( 'zwarte kousenkerk') ; een groter contrast in levenshouding en levensvisie kan er tussen twee echtelieden toch nauwelijks denkbaar zijn !?!

Maar ondanks dit opmerkelijke verschil zouden Leen en Pieternel meer dan 55 jaren als gehuwd stel bij elkaar blijven , veel lief en leed met elkaar gaan delen , en de eilandbevolking met z e s nieuwkomers doen toenemen ........

De huwelijksdatum van beide echtelieden , 31 januari 1913 , zou later , tot twee maal toe zelfs , dankzij een curieuze speling van het levenslot , een zeer bijzondere blijken te zijn .....

Allereerst natuurlijk 25 jaar later , toen ze in het gezelschap van de hele familie hun zilveren bruiloft vierden en dezelfde dag te horen kregen dat er een bijzonder prinsesje geboren was , de latere / huidige koningin Beatrix !
En weer 15 jaar later , de dag waarop Leen en Pieternel hun 40-jarig huwelijksfeest gingen vieren , zou het eveneens een dag worden om nooit te vergeten , maar dan wel om een geheel ándere reden ...... - maar daarover straks meer .


Binnen hun lange leven hebben Leen en Pieternel vele zware stormen moeten trotseren : armoede en onrecht , met name in hun jonge jaren ; zorgen om de zeker niet denkbeeldige kans één of meerdere kinderen vroegtijdig te gaan verliezen ; de crisisjaren van de jaren dertig , gevolgd door vijf jaren van angstige bezetting .....
De Duitse bezetting van het eiland - want geen enkele streek en uithoek van het land heeft zich hieraan weten te onttrekken .... - had voor het gezin van Leen zelfs nog een extra zeer onaangename verrassing in petto : hun woning , gelegen aan het 'Voorgors' in Middelharnis , bleek precies in zogeheten Sperrgebiet te liggen , en dat hield voor hen allen in dat ze van de ene op de andere dag te maken kregen met gedwongen inkwartiering van minimaal steeds twee Duitse militairen in hun kleine Flakkeese woning .....
Voor mensen met overduidelijk anti-nazi-sympathieën was dit begrijpelijkerwijs geen onverdeeld genoegen .......
Bovendien was Leen niet bepaald iemand die altijd een blad voor de mond nam , zélfs niet nu het oorlog was en zélfs niet altijd in het bijzin van Duitse militairen !
Maar - en dit was zeker een geluk bij een ongeluk te noemen - tot hun opluchting bleken de Duitse militairen geen van allen fervente en fanatieke nazi-volgelingen te zijn , zodat het normale leven van Leen en Pieternel , met de nodige beperkingen , ook gedurende de vijf bezettingsjaren , toch nog wel kon worden voortgezet .
Hun vier zonen daarentegen kregen het zwaarder te verduren ......

Zoon Wim en tweelingbroer Cor werden in de loop van 1944 bij een razzia opgepakt en weggevoerd naar Duitse krijgsgevangenkampen , van waaruit ze in de loop van 1945 , verzwakt en vervuild , maar verder gelukkig levend en wel konden teruggekeren .
Zoon Aren had een andere weg gekozen : een groot deel van de bezettingsjaren zat hij ondergedoken bij een boerderij in het Gelderse Eefde , maar juist dit angstige isolement heeft ertoe geleid dat Aren het in die oorlogsjaren vermoedelijk nog zwaarder heeft gehad dan zijn beide broers in Duitse gevangenschap .
En dan tenslotte zoon Leen : Leen , de oudste zoon van Leen en Pieternel , had enige jaren voor het uitbreken van de oorlog dienst genomen bij het KNIL en was voor vele jaren vertrokken naar Nederlands Indië , waar hij sinds 1937 als sergeant bij de lucht- en kustartillerie in Surabaja werkte , tótdat het ingrijpende en dramatische moment , kort na 'Pearl Harbour' , waarop heel Ned. Indië door Japanse troepen werd bezet en hij met duizenden lotgenoten werd weggevoerd naar Birma ........
Leen van der Groef jr. stierf in Birma bij de werkzaamheden aan de zeer beruchte spoorlijn , als gevolg van alle ontberingen , op de nog jeugdige leeftijd van 27 jaar .....

Kwamen Leen , z'n vrouw Pieternel en vijf van hun kinderen dus zonder al te grote kleerscheuren door de vijf jaren van oorlog en bezetting in Europa heen , de enige zoon die zich ongelukkigerwijs op dat moment aan de andere kant van de wereld bevond , in Ned. Indië , zou als enige de bevrijding dus helaas nooit meer zelf mee mogen maken .....

Em toen rust , orde en zekerheid in de jaren ná de oorlog weer in belangrijke mate hersteld hadden , vond er volkomen onverwachts in het zuidwesten van ons land een ramp plaats van ongekende omvang , met zeer dramatische gevolgen........


De viering van de 40 - jarige echtvereniging van Leen en Pieternel vond plaats op 31 januari 1953 en deze 31e januari zou , zoals al vermeld werd, een zéér memorabele dag gaan worden , níet zo zeer vanwege de viering van het huwelijksfeest , als wel vanwege alle dramatische consequenties die deze , in meerdere opzichten , onvergetelijke dag spoedig krijgen zou......

Op 31 januari 1953 kwamen alle kinderen met aanhang van heinde en verre ( = Flakkee , Rotterdam , Den Haag ) naar Middelharnis toe om de viering bij te kunnen wonen en luister bij te zetten , en beloten was dat alle gasten die van 'overzee' gekomen waren pas de andere dag weer huiswaarts zouden keren ......althans dát was de bedoeling......

Maar de andere dag was 1 februari 1953 , de dag waarop de dijken in het zuidwesten van ons land het allemaal begonnen te begeven en het zeewater massaal het land binnendrong met alle afschuwelijke en gruwelijke gevolgen vandien ......
Ook Middelharnis viel ten prooi aan het onstuitbare water , maar .......gelukkig zou niemand van al diegenen die een dag eerder nog in een feestroes verkeerden , later te betreuren zijn onder alle dodelijke slachtoffers van deze ramp , die zo erg geweest is dat deze later met het kernachtige De Ramp permanent zou worden aangeduid .
Wél verloren sommigen ál hun materiele bezittingen met inbegrip van hun woonhuis ......
Ook Leen en Pieternel bleven gelukkig gespaard en hadden bovendien het - relatieve - geluk dat hun woonhuis op een gunsige locatie lag en dus minder zwaar getroffen werd dan menig ander huis in hun woonplaats Middelharnis .
Van een aantal van hun kinderen ging echter wél alle have en goed voor altijd verloren in en door het genadeloze zeewater...

Leens dochter Sien vertelde ons eens het volgende nogal pijnlijke voorval uit het leven van haar vader : in vroeger tijden wisten de mensen de weg naar de tandartspraktijk slechts met zeer veel moeite te vinden , en dit gold ontegenzeggelijk ook voor Leen van der Groef .
Op zekere dag verging Leen zo van de kiespijn dat hij maar besloot om zélf voor de nodige maatregelen te zorgen :
Leen bond een touwtje rond de pijnlijke slechte kies , trok dit zeer strak aan en probeerde uit alle macht de kies helemaal los te trekken en te verwijderen ..... waar hij , na véle korte en pijnlijke rukken en dus slechts met de allergrootste moeite , uiteindelijk dan tóch nog in slaagde !
Al met al moet dit dus wel een zeer pijnlijke klus geweest voor deze dentale doe-het-zelver !


In latere jaren konden Leen en zijn Pieternel eindelijk eens gaan profiteren van de gestegen welvaart in ons land , ook al verscheen bijv. een televisietoestel nimmer in hun woonhuis , vanwege Pieternels zeer strikte religieuze opvattingen . In haar optiek stond de televisie namelijk gelijk aan een "duvelskastje ..." en werd door haar dus níet geaccepteerd - en zodoende zijn ook verpozing en wat verstrooiing , en een nieuwe , heldere kijk op de gebeurtenissen in de wereld die dankzij dit nieuwe medium allemaal mogelijk , aan hun woonhuis volledig voorbijgegaan ; radio was er wél , maar werd alleen gebruikt voor de nieuwsberichten en voor het beluisteren van de kerkdiensten .....en daarna werd het toestel door Pieternel - en echtgenoot Leen schikte zich dan maar 'in dit lot' - onmiddellijk weer afgezet ...

Ook bijv. aan nieuwe , moderne , vlotte kleding werd door hen beiden maar weinig geld gespandeerd : steevast gingen ze gekleed in het donker dan wel in het iets minder donker grijs , al bezat Pieternel één jurk die hierop een kleine uitzondering maakte - weliswaar was deze jurk toch ook grijs van kleur , máár voorzien van een print van allerlei kleine blaadjes .
Volgens dochter Sien , die haar moeder wat dit betreft door en door kende , droeg haar moeder deze jurk maar zeer weinig , omdat ze de jurk voor haar toch wel een tikkeltje te ...... frivool vond .....

Een moderne en progressieve vrouw kunnen we Pieternel met terugwerkende kracht dus zeker níet noemen ......


De laatste jaren van hun leven sleten Leen en Pieternel eind jaren zestig in het rusthuis 'De Goede Ree' , in de gemeente Sommelsdijk / Middelharnis .
Ze woonden hier in een piepkleine tweepersoonskamer , met als enige "luxe" een vaste wastafel , want overige sanitaire voorzieningen ontbraken toen nog .
Verder stond er nog in de woonkamer , hun énige kamer , een tweepersoonsopklap(!)bed dat elke avond weer , met de stoelen aan de kant , moest worden uitgezet , en de andere ochtend weer helemaal tegen de muur moest worden geplaatst !
Voor het immer zo noodzakelijke toiletbezoek waren deze oude mensen aangewezen op de WC's die zich aan beide zijden van het lange gangpad bevonden , en die je niet alleen op de tast , maar ook altijd wel op de reuk vinden kon ......

En hier brachten Leen en Pieternel en zovele andere ouderen dan hun laatste levensjaren door , na hun lange , zware , arbeidzame leven , in deze kleine , zeer traditioneel ingerichte kamer met aan de muur de gereformeerde dagkalender met voor elke nieuwe dag een andere zeer stichtelijke bijbelspreuk , uiteraard alleen voor Pieternel bestemd , want echtgenoot Leen was , zoals reeds eerder vermeld , nooit bepaald een trouwe kerkganger geweest .......

Leen rookte zijn sigaartje of pruimde zijn tabak , Pieternel at haar 'snoepjes' , haar groene hoestbonbons , zittend aan de vierkante tafel waar voor Pieternel de bijbel opengeslagen lag bij de laatst gelezen pagina , en waar Leen de laatste , veelal niet heel erg schokkende , nieuwtjes uit 'het Eilandennieuws' doornam .

Zo vergleden de jaren langzaam , tót het moment waarop er middels een hartaanval een abrupt en triest einde kwam aan het leven van Pieternel en Leen korte tijd later noodgedwongen verhuizen moest naar een verpleeghuis elders in het land .
In de nogal deprimerende omgeving van het Haags verpleeghuis waar Leen nog geruime tijd verbleef , raakte zijn geest steeds dieper en dieper vertroebeld , tótdat hij zich van de mensen uit zijn directe omgeving en alles wat er zoal om hem heen gebeurde helemaal niets meer begrijpen kon ......

Op 26 november 1974 kwam er hier een definitief eind aan het leven van Leen van der Groef .
Zijn dochter Sien had het sterke vermoeden dat haar vader uiteindelijk nog aan zijn einde gekomen was doordat hij gestikt was in zijn eten ....... - een zeer triest en roemloos eindpunt van een nogal uniek leven dat ooit zo uitzonderlijk begon , van een verder dóór en dóór Flakkeese man wiens tamelijk markante leven zich over een periode van 86 jaar had kunnen uitstrekken .