HET ZEER UITZONDERLIJKE , DRAMATISCHE
LEVENSVERHAAL VAN WILLEM VAN DER GROEF , GEBOREN OP 11 FEBRUARI 1842
IN SOMMELSDIJK EN OVERLEDEN OP 18 OKTOBER 1893 IN ROSARIO , IN DE
ARGENTIJNSE REPUBLIEK
WILLEM VAN DER GROEF , hoofdpersoon en tragisch middelpunt van deze
familiekroniek , kwam ooit op 11 februari 1842 in het Flakkeese
Sommelsdijk ter wereld in het arme , protestantse gezin van JACOB VAN DER
GROEF en
PIETERNELLA DONKERSLOOT - beide ouders waren arbeider van beroep .
Willem was weliswaar het vijfde kind dat binnen dit gezin het levenslicht
zag , maar pas het tweede kind dat uiteindelijk de volwassen leeftijd
bereiken zou .
Van de elf kinderen die er binnen de drie huwelijken van zijn vader
geboren werden , zouden slechts vijf kinderen in staat zijn op te groeien
tot volwassen man of vrouw .
Hoe groot de armoede en hoe intens de wens geweest moet zijn om elders ,
buiten Goeree - Overflakkee , een ander en beter bestaan te vinden ,
blijkt wel uit het gegeven dat van de vier volwassen geworden zusters van
Willem er twee , Cornelia en Johanna Jacoba , zelfstandig , dus zónder
echtgenoot (!) , aan het eind van de 19e eeuw , voorgoed vertrokken waren
naar het land van de onbegrensde mogelijkheden , naar de Verenigde Staten
.......
En ook Willems leven zou aan de andere kant van de Atlantische Oceaan , op
het Amerikaanse continent , maar dan op het zuidelijke gedeelte daarvan ,
op zeker moment en op dramatische wijze een vervolg krijgen en ten einde
geraken ........ maar dan lopen we vooruit op alle feiten en dus keren wij
thans terug naar Willems jonge jaren .....
*
Willem was de derde zoon van vader Jacob en moeder Pieternella ; twee
zonen die jaren vóór Willem in het gezin geboren waren , heetten ook Jacob
, maar beide eerder geboren zonen waren in hun babyjaren reeds gestorven .
Het had in de lijn der verwachting gelegen als ook hun derde zoon naar
zijn opa , Jacob van der Groef , vernoemd zou worden , maar dát geschiedde
- vanwege deze zeer trieste voorgeschiedenis ?! - dus níet : Willem werd
vernoemd naar zijn ándere opa , naar opa WILLEM DONKERSLOOT .
Al diegenen die (veel) later in de tijd geboren werden en Willem werden
genoemd , zullen hun voornaam dus , indirect , aan deze Willem Donkersloot
te danken hebben .
Net als zijn vader was Willem arbeider (bouwknecht = boerenknecht) van
beroep - en vanwege de belabberde financiele en sociale omstandigheden van
toen zal er voor Willem naar alle waarschijnlijkheid ook geen enkele
andere beroepsmogelijkheid , met meer en betere vooruitzichten , indertijd
weggelegd zijn
geweest .
In militaire dienst heeft Willem nooit gezeten , want in zijn bewaard
gebleven militaire paspoort staat het volgende geschreven : " ........ bij
loting ten deel gevallen no. 22 dat , buiten oproeping gebleven zijnde ,
hem tot geen dienst heeft verplicht ......"
En daar bofte hij toch maar mee , zo zullen we er zelf dan maar aan
toevoegen , want deze verplichte militaire diensttijd duurde in de
negentiende eeuw maar liefst vijf jaren !
Onderaan dit paspoort bevindt zich het enig 'zichtbare en tastbare' uit
Willems bestaan : zijn handtekening !
In heldere en tamelijk sierlijke letters had Willem rond het jaar 1860
zijn militaire paspoort gesigneerd , zodat hij dus , in tegenstelling tot
zijn vader , vermoedelijk wél lezen en schrijven kon , al zal dit dan
ongeveer het enige geweest zijn dat níet parallel liep aan het leven van
zijn vader , want lees maar hoe het met Willem verder in het leven verging
.......
*
Het leven van Willem op Flakkee lijkt welhaast een kopie te zijn geweest
van het leven van zijn vader Jacob : evenals zijn vader zou ook Willem
drie maal aan een vrouw het jawoord geven en evenals zijn vader zou ook
Willem in totaal elf kinderen krijgen én , evenals dat helaas ook
geschiedde binnen de gezinnen van zijn vader , zou ook Willem meerdere
kinderen vroegtijdig gaan verliezen :
van de elf kinderen van zijn vader werden er uiteindelijk vijf volwassen ,
van de
elf kinderen van Willem bereikten er uiteindelijk zes de volwassen
leeftijd ....
Op 25 - jarige leeftijd was Willem voor de eerste keer , hoopvol ,
verwachtingsvol ...?! , in het huwelijk getreden : Willems eerste bruid
heette LIDIA MISSEL - Lidia was dienstbode van broep .
Dit eerste huwelijk verliep desastreus : hun enige kind stierf al binnen
drie weken tijd en één jaar nadien kwam er ook al een onafwendbaar einde
aan het nog jonge leven van zijn echtgenote : Lidia Missel werd niet ouder
dan 27 jaar .
Eind 1869 vond Willems tweede huwelijk plaats : Willem trouwde toen met
arbeidster ELISABETH TIJL , en met haar zou Willem in de daarop volgende
jaren meerdere kinderen krijgen , maar ook aan dit huwelijks - en
gezinsgeluk kwam abrupt een eind toen Elisabeth in de lente van het jaar
1879 , in de lente van haar leven , op 34 - jarige leeftijd overleed .
Anno 1879 had Willem , op dat moment in zijn bestaan toch nog niet ouder
dan 35 jaar , inmiddels al vier jong gestorven kinderen en twee
echtgenotes ten grave moeten dragen .....
Enkele jaren later trad Willem voor de derde en tevens dus laatste maal in
het , voor hem inmiddels zo vertrouwde huwelijksbootje : Willems derde
echtgenote heette IDA VAN MAASTRIGT , arbeidster van beroep , protestants
van religie
en , net als Willem , straatarm ..... want om dit derde huwelijk doorgang
te kunnen verlenen ,werd , noodgedwongen , een zogenaamd bewijs van
onvermogen afgegeven voor beide echtelieden , vanwege hun beider "
behoeftige omstandigheden ........"
Uit het huwelijk van Willem en Ida werden vier kinderen geboren .
Het grootste deel van zijn leven woonde Willem in de Flakkeese plaats
NIEUWE - TONGE , hier waren ook , op één na , al zijn kinderen ter wereld
gekomen , en hier ook zou hij , in overleg met zijn vrouw , een beslissing
gaan nemen die voor hen allen zéér verstrekkende , onvoorziene en zelfs
dramatische gevolgen hebben
zou ..........
*
Leendert van der Groef , geboren op 27 april 1888 in Nieuwe - Tonge , was
het laatste kind van Willem en Ida .
Hoe arm het gezin indertijd geweest moet zijn en hoe groot hun misère ,
kan duidelijk geïllustreerd worden aan de hand van het volgende voorval
uit Leenderts babyjaren : anno 1888 verkeerde het gezin van Willem en Ida
nog steeds in zulke armoedige en behoeftige omstandigheden dat zij zelfs
het geld ontbeerden om voor hun pasgeborene de voor een baby zo
noodzakelijke melk te kopen , en , door de omstandigheden daartoe
gedwongen , het jonge ventje daarom maar voedden en grootbrachten met
datgene wat wél beschikbbaar was :
met koffie !!
Het heeft Leendert er overigens niet van weerhouden om , ondanks deze wat
ongezonde levensstart , uiteindelijk de leeftijd van 86 jaar te gaan
bereiken ........
Tegen het eind van de 19e eeuw besloten talloze landgenoten aan deze toen
heersende grote armoede te ontsnappen door voorgoed afscheid te gaan nemen
van Nederland en af te reizen naar het land van de onbegrensde
mogelijkheden , naar de Verenigde Staten , om daar , duizenden kilometers
van huis , een nieuw en beter bestaan op te bouwen .
In de jaren tachtig van de 19e eeuw vertrokken kort achter elkaar Cornelia
van der Groef , Johanna Jacoba van der Groef ( Willems halfzusters ) én
Cornelia
Tulp , de derde vrouw van Willems vader Jacob , die kort daarvoor weduwe
geworden was en de zeventig reeds naderde .....! , en alle drie zónder
echtgenoot (!) , naar dit nieuwe 'beloofde land' en zij keerden nooit
weerom .........
Door al deze en andere emigrantenverhalen in sterke mate beïnvloed ,
moeten ook Willem en Ida , na lang of kort beraad , in het jaar 1888
uiteindelijk de knoop hebben doorgehakt en de ónomkeerbare beslissing
genomen hebben om min of meer in de voetsporen van al deze mensen te gaan
treden , Flakkee definitief vaarwel te gaan zeggen en het levensgeluk dat
zij noch in Nieuwe - Tonge , noch in Sommelsdijk , noch in Melissant
vinden konden , elders te gaan nastreven , en dus af te reizen naar dat
grote Amerikaanse continent , máár ............. niet naar de Verenigde
Staten ....................
De Argentijnse Jaren< 1889 - 1893 >
Op 24 september 1889 begonnen Willem van der Groef , zijn vrouw Ida van
Maastrigt tezamen met de kinderen Daniel , Jacob , Pieternella Anna ,
Cornelia , Anna , Willem en Leendert aan een onzeker en hachelijk
emigratie-avontuur , dat hen allen verlossen moest van honger , gebrek ,
armoede en misère , maar dat totaal anders verlopen en veel dramatischer
en abrupter eindigen zou dan zij zich ooit hadden kunnen
voorstellen.........
Op die voor hen allen historische 24e september 1889 vertrok het gezin van
Willem , vermoedelijk via de haven van Amsterdam , voor een langdurige
bootreis naar "het beloofde land" , het land waar een beter en gelukkiger
bestaan voor hen allen in het verschiet zou dienen te liggen : naar
ARGENTINIË !!!
Waarom deze (protestantse) mensen eertijds het verre (katholieke)
Argentinië als emigratiebestemming hadden uitgekozen , is lange tijd een
raadsel voor ons geweest , tótdat we erachter kwamen dat rond deze tijd
veel meer landgenoten (ruim 5000) naar Zuid - Amerika vertrokken waren ,
om op dit zuidelijke continent , met name in Argentinië en in Brazilië ,
een geheel nieuw bestaan op te bouwen , maar ......... we zijn er ook
achter gekomen dat deze mini-volksverhuizing vanuit Nederland richting
Zuid - Amerika veelal verre van gelukkig verliep .......
Vele landgenoten keerden na enige tijd volkomen gedesillusioneerd terug
naar het oude moederland , óf waren daar al spoedig fysiek niet meer toe
in staat .........
Ook het verblijf van het gezin van Willem van der Groef in de Argentijnse
Republiek kan in één woord miserabel genoemd worden , zó miserabel zelfs
dat we durven stellen dat de vier jaren die hun verblijf in Argentinië
duren zou , werkelijk álle ingrediënten in zich dragen voor een lang en
dramatisch film-epos !!
*
Willem , Ida en de kinderen kwamen eind 1889 in Argentinië terecht in één
van de grootste steden van het land : in ROSARIO .
Wij , nazaten van dit echtpaar levend in de huidige tijd , hebben getracht
het leven van deze negen mensen in hun nieuwe vaderland zo goed mogelijk
te reconstrueren - sommige nazaten wisten over deze bijzondere periode uit
het leven van hun voorouders vrijwel niets te vertellen , maar anderen
konden aardig wat gegevens toevoegen aan onze familie-geschiedschrijving ,
die thans dan eindelijk , op deze plaats en op deze wijze zijn
uiteindelijke weerslag gevonden heeft .
In de grote Argentijnse plaats Rosario zullen Willem , Ida en de zeven
kinderen waarschijnlijk een soort van mini-protestantse enclave gevormd
hebben binnen een verder vrijwel uitsluitend katholieke omgeving .
Hun protestantse religie , vermoedelijk in combinatie met hun
(protestantse) Hollandse , Flakkeese achtergrond en dito gebruiken én hun
zeer gebrekkige kennis van de Spaanse taal moeten indertijd in hun nieuwe
Argentijnse woonomgeving van meet af aan al voor de nodige spanningen en
problemen gezorgd hebben .
Het beeld dat van dit 'Argentijnse avontuur' naar voren komt , is
buitengewoon triest en somber te noemen - alle hoop die vader Willem en
Ida van deze nieuwe episode in hun leven gekoesterd zullen hebben , zal
door al datgene wat zij daar moesten ondergaan , spoedig sterk getemperd
en wellicht zelfs vervlogen zijn geraakt .......
Want náást het feit dat zij hier als "vreemde snuiters" en misschien wel
als zeer ongewenste "indringers" werden gezien , waren ook de fysieke
leefomstandigheden voor het gezin ronduit bar en boos te noemen - er werd
door hen zelfs honger geleden ..........
Eén van Willems kinderen , dochter Anna , heeft namelijk later eens
verteld dat zij en haar (half-)zusjes in grote ketels waarin toentertijd
enorme hoeveelheden suiker vervoerd werden , op zoek gingen naar kleine
restanten suiker om zo hun honger enigszins te kunnen stillen .......
Aanvankelijk werd nog gedacht dat dit slechts een kinderspel was , tótdat
het besef doordrong dat hier van een 'leuk' kinderspelletje absoluut geen
sprake was geweest .....
Willem jr. , het één na jongste kind van Willem en Ida , is in die tijd op
zeker moment ernstig ziek geworden , zó ernstig ziek zelfs dat het jonge
kind aan de gevolgen van zijn kwaal kwam te overlijden - Willem jr. was
geboren in het jaar 1886 en kan dus hooguit een aantal jaren oud geworden
zijn .
Het verlies van hun zoon Willem was de eerste zware klap die het gezin in
Argentinië te verwerken kreeg - en er zouden er nog meer gaan volgen
.......
want ook de gezondheidstoestand van moeder Ida - als gevolg van alle
beproevingen en ontberingen ??! - liet veel , héél veel te wensen over
........
Op zeker moment gedurende die vier jaren die het verblijf in Rosario duren
zou , werd ook Ida namelijk zeer ernstig ziek , zó ziek zelfs dat
ziekenhuisopname onvermijdelijk was - maar nu was ze tenminste wél in
goede handen , althans zo léék het .........
Eén maal hebben Willem en de kinderen Ida in het ziekenhuis een bezoek
kunnen brengen , maar toen zij voor een tweede bezoek in het ziekenhuis
aankwamen , kregen zij het ontstellende bericht te horen dat hun geliefde
echtgenote en (pleeg-)moeder enige tijd daarvoor overleden was én reeds
begraven ..........
Blijkbaar had niemand van het ziekenhuispersoneel de moeite genomen om
Willem en zijn kinderen in te lichten over het verscheiden van Ida .
De vraag die zich dan onmiddellijk aandient , is : Waarom niet ???
De verbijstering over deze hele gang van zaken werd zelfs nog groter toen
ook later nog bekend werd dat in het ziekenhuis getracht moet zijn om de
doodzieke Ida zo ver te krijgen dat zij "het heilig kruis zou kussen ...."
Voor een vrouw die haar hele leven tot de hervormde kerk had behoord , was
dit vanzelfsprekend onacceptabel , om het slechts mild uit te drukken
......
Was dit nu een oprechte poging geweest om Ida , 'op de valreep nog' , tot
het katholieke geloof te bekeren , óf was het een poging geweest om een
niet-katholieke vrouw aan het eind van haar leven , vanwege haar
"verkeerde religie" , nog min of meer te gaan vervolgen .....?? - wederom
zo'n vraag waarop het juiste antwoord niet meer , en te vrezen valt zelfs
helemaal nóóit meer , te geven zal zijn ........
Anna , één van Ida's kinderen , heeft later in haar leven meer dan eens de
wens te kennen gegeven om nog eens volledige helderheid te verkrijgen over
de exacte omstandigheden rondom de ziekte en dood van haar moeder - deze
wens is helaas nooit in vervulling gegaan ...........
*
Het werk dat vader Willem van der Groef als ongeschoold arbeider dag in
dag uit in Rosario verrichtte , bestond uit het schoonmaken van immens
grote vaten die in de suikerindustrie gebruikt werden - naar wij aannemen
was dit zwaar , ongezond én zeker ook gevaarlijk werk ........
18 oktober 1893 zou in het bestaan van Willem en zijn kinderen de meest
dramatische en ingrijpende dag blijken te zijn die zij ooit in hun leven
zouden meemaken , met bovendien zéér verstrekkende gevolgen voor álle
betrokkenen .........
De 18e oktober 1893 begon voor Willem zoals alle andere dagen , met
opnieuw een zware werkdag in het vooruitzicht , met wederom een groot leeg
suikervat
dat grondig gereinigd diende te worden .
Deze vaten waren zelfs zó groot dat voor de schoonmaakklus Willem ,
vermoedelijk langs een ladder , in het vat moest neerdalen , om zo staande
op de bodem van het vat een begin te kunnen maken met dit nogal smerige
werk .
Menigmaal zal Willem , zo vermoeden wij althans , zich afgevraagd hebben
waarom hij helemaal naar dit land afgereisd was om hier nu op deze wijze
in zijn (karige) onderhoud en dat van zijn kinderen te moeten voorzien ...
Mar nu was er geen weg meer terug en moest hij er maar het beste van zien
te maken , hopende dat de toekomst er voor hem en zijn kinderen
rooskleuriger uit zou blijken te zien dat het recente verleden - al zou er
van een 'toekomst' voor Willem absoluut geen sprake meer kunnen zijn
..............
Op die tragische , memorabele 18e oktober 1893 , terwijl hij 'in het zweet
zijns aanschijns' zijn monotone , zware werk stond te verrichten , moet de
een of andere onverlaat c.q. moordenaar ......... het stoomsysteem van het
vat geactiveerd hebben , waardoor Willem als het ware door deze kokend
hete
stoom geschroeid werd ......... en dientengevolge een buitengewoon
pijnlijke , jammerlijke en tragische dood gestorven moet zijn .........
En nog diezelfde dag is het ontzielde lichaam van Willem van der Groef in
zijn werk- en woonplaats Rosario , gelegen in de deelstaat Santa Fe in
Argentinië , op 51 - jarige leeftijd ter aarde besteld .
Dochter Anna , eind 1893 negen jaar oud , kon zich later nog herinneren
dat zij die bewuste dag enkele stukken van haar vaders kleren had zien
liggen , de gruwelijke bewijsstukken van de onbeschrijfelijke tragedie die
korte momenten eerder had plaatsgegrepen .
*
De belangrijkste , alles overheersende vraag die nu natuurlijk nog
beantwoord dient te worden , is :
Was hier nu 'enkel' sprake van een zeer triest ongeval óf werd Willem
daadwerkelijk opzettelijk en met voorbedachte rade om het leven gebracht
en zo ja , waarom dan wel ???
Het is ons bekend dat er op de jammerlijke dood van Willem in Argentinië
een rechtszaak is gevolgd en dat dit strafproces ook geresulteerd moet
hebben in veroordeling van de dader of daders , maar ........ het is ons
tevens bekend dat de straffen die toentertijd opgelegd zijn , erg laag
geweest moeten zijn , zodat we ons nu nog steeds afvragen of de dader(s)
veroordeeld zijn vanwege grove onachtzaamheid de dood van een onschuldig
mens ten gevolge hebbend , ófwel vanwege opzettelijke levensberoving ,
moord dus , mogelijkerwijs als gevolg van zeer hoog opgelopen religieuze
twisten ?!?!
Leendert , de jongste zoon van Willem , is er zijn gehele leven van
overtuigd gebleven dat zijn vader het slachtoffer geweest moet zijn van
een wrede en lafhartige moordaanslag .
Maar was hier echt wel sprake van een moordaanslag ??
Zou iemand vanwege religieuze spanningen en twisten werkelijk zó ver gaan
dat hij een eenvoudige , weerloze , hardwerkende man , vader van meerdere
kinderen , op een dergelijke brute wijze van het leven zou willen beroven
???
De exacte omstandigheden en drijfveren achter de gebeurtenissen van toen
kennen we niet en zullen we ook , naar alle waarschijnlijkheid althans ,
nooit meer te weten komen , zodat onze slotconclusie zijn moet dat het
juiste , ultieme antwoord op deze belangrijke en intrigerende vraag
vermoedelijk voor altijd verscholen zal blijven in de mistige nevelen van
de eeuwenoude geschiedenis van het leven van onze verre voorvaderen
...........
Maar Hoe Nu Verder ???
Wat was nu het verdere verloop van het leven van Willems zes kinderen ???
Hadden de kinderen korte tijd daarvoor al op tragische wijze hun moeder
verloren , nu moesten zij ook , en deze maal zelfs volkomen onverwachts ,
voorgoed afscheid nemen van hun vader , én waren dus , van de ene op de
andere dag , vrijwel volledig verstoken van middelen van bestaan .........
Besloten werd daarom , na kort of ampel beraad , om weer terug te keren
naar het oude moederland , naar Nederland dus , terug naar de plaats waar
hun aller wiegje ooit had gestaan : naar de plaats Nieuwe - Tonge op het
eiland Goeree - Overflakkee ...
Eén van de kinderen , zoon Jacob , besloot echter om in Rosario achter te
blijven , alhoewel hij eind 1893 niet ouder was dan 17 jaar !
Zodoende zou hij natuurlijk wel als enige van de familie nog in staat zijn
om het komende strafproces in Argentinië bij te gaan wonen .
Eind oktober of begin november in dat gedenkwaardige jaar 1893 moeten
Jacob en zijn (half-)broers en - zusters op de kade van de haven van
Rosario gestaan hebben , somber en verdrietig gestemd vanwege alle recente
gebeurtenissen , maar ook vanwege de onzekere toekomst die er nu voor hen
allen in het verschiet lag ....
Het afscheid aan de kade zal zeer zeker emotioneel geweest zijn : Daniel ,
Pieternella Anna , Cornelia , Anna en Leendert lieten hun 17 - jarige
broer achter in dit voor hen zo vijandige land , niet wetend of zij hem
ooit nog wel terug zouden zien .
Toen de stoomboot de haven van Rosario verliet , zullen ze hem
vermoedelijk allemaal tót aan het allerlaatste moment hebben toegezwaaid
......... en inderdaad zou dit het állerlaatste levende beeld blijken zijn
dat zij van hun broer Jacob en Jacob op zijn beurt van zijn broers en
zusters te zien zouden krijgen..............
De Terugreis
Het vijftal begon nu aan een tweede lange bootreis over de Atlantische
Oceaan .
Maar ook nu , aan boord van het schip , speelden zich nog minstens twee
'drama's' af .......
Het eerste 'drama' zouden we , met wat overdrijving , een ware
kinder-tragedie kunnen noemen ....
Dochter Anna , nog maar negen jaren jong , had een kostbaar en zeer
dierbaar bezit : een klein poppetje , dat zij misschien nog wel kort
daarvoor als afscheidscadeau van haar broer Jacob gekregen had -
vermoedelijk koesterde zij dit eenvoudige stuk speelgoed als ware het een
zeer bijzonder kleinood en mogelijkerwijs was dit kleine poppetje zelfs
Anna's énige bezit ...... maar wat gebeurde er .....??!
Tijdens de bootreis viel dit poppetje op zeker moment uit de kleine
handjes van het meisje en kwam ongelukkigerwijs precies door een
openstaande patrijspoort in de hoge golven van de oceaan terecht , waar
het onbereikbaar voor het kind langzaam wegzonk in het onmetelijk diepe
water van de oceaan ..... en uiteindelijk helemaal uit het zicht verdween
.......
Een groter verlies was er op dat moment voor een kind van negen jaar
nauwelijks denkbaar ...........
Het andere drama dat zich aan boord van het schip afspeelde , was van een
geheel andere orde .
Aan boord van het schip bevond zich onder andere een rijk Joods echtpaar
dat op weg was naar de Verenigde Staten . < Het schip moet dus vanuit
Argentinië eerst naar Amerika zijn gevaren alvorens koers gezet te hebben
richting
Europa > .
Dit Amerikaanse echtpaar kreeg tijdens de reis ook het zeer trieste relaas
te horen van het verblijf van de kinderen in Argentinië , maakte zodoende
ook kennis met de kinderen , en moet vooral door de aanblik van het
jongste kind , Leendert , toen nog maar vijf jaar oud , zeer getroffen
zijn geweest .
Leendert , zeer donker van uiterlijk , moet namelijk als twee druppels
water op hun korte tijd daarvoor overleden kind geleken hebben , zó sterk
zelfs dat zij op het idee kwamen aan Daniel , toentertijd fungerend als de
pater familias van het hele stel , het volgende wel heel bijzondere en
tegelijkertijd ook shockerende voorstel te doen ........
Het echtpaar was bereid voor geld , voor véél geld , de jonge Leendert van
Daniel te kopen (!) , hem dan als 'hun eigen zoon' de Verenigde Staten
'binnen te loodsen' en hem als ware hij hun eigen , bloedeigen zoon ,
verder in Amerika groot te gaan brengen ..........
Dit op z'n zachtst gezegd nogal opzienbarende voorstel schéén voor alle
betrokken partijen aantrekkelijk te zijn : het echtpaar had toch nog het
zo verlangde kind en kon , zonder verdere administratieve 'adoptie-rompslomp'
, met dit kind in Amerika voet aan wal gaan zetten ; Leendert zou een
rijke en hopelijk ook gelukkige toekomst tegemoet kunnen zien , nu nog te
jong om te beseffen dat deze ouders zijn echte ouders niet waren en dat 'Leonard
Cohen' of bijv. 'Leonard Rosenthal' zijn echte naam en identiteit helemaal
niet waren ; en tenslotte : alhoewel ze nu op weg waren naar een arme
leefomgeving , zouden de overige kinderen dankzij dit aangeboden geld dan
toch in ieder geval in staat gesteld worden om straks , in Nieuwe - Tonge
, over een wat royalere financiele armslag te kunnen beschikken - en dat
zou absoluut geen luxe geweest zijn !
Daniel , de 'pater familias' , degene die nu als enige over Leenderts
toekomst moest gaan beslissen , moet het voorstel daadwerkelijk enige tijd
in overweging genomen hebben en alle voors en tegens ervan tegen elkaar
afgewogen hebben , en uiteindelijk dan de knoop doorgehakt hebben ........
door toch maar niet op dit even aantrekkelijke als afstotende voorstel in
te gaan , met de volgende redenering : " We zijn vier jaar geleden
gezamenlijk vanuit Nederland naar Argentinië vertrokken , we gaan nu ook
weer gezamenlijk met elkaar terug naar onze geboortegrond ....." --- en zo
geschiedde dus ook , want op 10 december 1893 arriveerden Daan , Pietertje
, Anna , Cornelia én de jonge Leendert in de plaats die zij enige jaren
daarvoor "voorgoed" achter zich hadden gelaten ...... in Nieuwe - Tonge
.....
In Nieuwe - Tonge konden de vijf kinderen niet langer meer bij elkaar en
werden daarom ondergebracht in verschillende pleeggezinnen om daar , zo
wij stellig hopen , verder liefdevol grootgebracht te worden ........
Epiloog
Hoe is het nu met al deze kinderen verder gegaan in het leven ....??!
DANIEL ( 'DAAN' ) , de oudste , de 'pater familias' dus , ging in
Nederland aan de slag als (bouwvak-)arbeider , later als steenkolenwerker
en kreeg spoedig verkering met een dorpsgenote met wie hij in 1898 in het
huwelijk trad .
Het pas getrouwde paar vestigde zich in Rotterdam , waar ook al hun
kinderen geboren zouden worden .
Daan zou uiteindelijk een hoge leeftijd bereiken : hij overleed op bijna
86 - jarige leeftijd , níet op Flakkee of in Rotterdam , maar in de
woonplaats van zijn zoon Jacob : in Amsterdam .
Ook zijn kinderen zouden zelf later veelal in het huwelijksbootje stappen
en ook kinderen gaan krijgen , zodat er heden ten dage véle nazaten van
Daan en zijn vrouw Annetje rondlopen , op Flakkee , in Rotterdam ,
Amsterdam en ook elders in den lande ........
Ook PIETERNELLA ANNA ( 'PIETERTJE' ) , zuster van Daan , kwam sinds haar
huwelijk in 1902 in de grote havenstad te wonen , en in deze stad kwamen
ook haar drie kinderen ter wereld : zoon Adrianus ( 'Adri') kreeg later
maar liefst 10 kinderen , 24 kleinkinderen en 28 achterkleinkinderen ! <
althans dit was de "voorlopige stand der nazaten" anno 2006 .... > , zodat
we , zonder enige overdrijving , stellen kunnen dat de hernieuwde
aanwezigheid van Pietertje in Nederland zeker níet zonder aanwijsbare en
merkbare gevolgen gebleven is .......
Van de vijf kinderen die teruggekeerd waren , kwam Pietertje als enige al
vóór de oorlog , in 1936 , te overlijden -
Pieternella Anna van der Groef werd 57 jaar oud .
CORNELIA , eerste kind uit het laatste huwelijk van Willem van der Groef
met Ida van Maastrigt , trouwde eveneens , maar haar huwelijk zou
kinderloos blijven , al was ze wél , samen met haar echtgenoot ,
pleegouder over één van de kinderen van haar halfbroer Daan .
Cornelia heeft van alle kinderen de hoogste leeftijd kunnen bereiken : op
91 - jarige leeftijd is zij na een zeer lang verblijf in rusthuis "De
Goede Ree" in het Flakkeese Middelharnis overleden .
ANNA , de ruim een jaar jongere zuster van Cornelia , heeft wellicht van
alle kinderen het meest avontuurlijke leven geleid : ze is in haar (lange)
leven zelfs twee maal geëmigreerd ! - de eerste maal natuurlijk in 1889 ,
de tweede keer in het jaar 1910 , toen zij naar de Verenigde Staten
vertrok , haar grote Flakkeese galiefde achterna , Pieter Hartveld , met
wie zij in de plaats Passaic , in de staat New Jersey , officieel in de
echt verbonden werd .
Maar het echtpaar vestigde zich definitief helemaal aan de andere kant van
het land , in de staat Californië , waar ook hun zes kinderen allemaal het
levenslicht zouden zien .
In de jaren zestig van de vorige eeuw zijn Anna en Pieter , na een
afwezigheid van 50 jaar (!) , nog eens voor familiebezoek op Flakkee
teruggeweest .
Na zóvele jaren moet dit voor alle betrokkenen toch wel een zéér
emotioneel weerzien geweest zijn !
Anna is uiteindelijk in Californië , in haar woonplaats Oxnard , op 88 -
jarige leeftijd overleden .
De zes kinderen van Anna en Pieter zijn later allemaal in het huwelijk
getreden , hebben ook zelf kinderen gekregen , kleinkinderen ,
achterkleinkinderen ......
Eind 2005 woonden er in Amerika , in Californië en omstreken , in totaal
62 (!) nazaten van dit van origine Flakkkeese echtpaar en ook drie van hun
kinderen , van wie de oudste de 90 reeds gepasseerd was , waren toen nog
steeds onder ons !
LEENDERT ( 'LEEN' ) , ooit de benjamin in het gezin van Willem en Ida ,
nam op jonge leeftijd dienst bij de RTM ( = de voormalige Rotterdamsche
Tramweg
Maatschappij ) en trad op 24 - jarige leeftijd in het huwelijk met zijn
dorpsgenote Pieternella van den Tol .
Leen en Pieternel trouwden en woonden evenwel in de 'hoofdstad' van het
eiland , in Middelharnis dus , en hier werden ook hun zes kinderen , vier
zonen en twee dochters , geboren .
Alle zes kinderen zijn later in het huwelijk getreden en hebben zelf ook
weer kinderen en (achter-)kleinkinderen gekregen .
Helaas is thans geen van deze zes kinderen nog in leven , maar wél zijn er
op dit moment , aan het begin van een nieuw millennium , zo rond de 25
nazaten , still alive and kicking , die allemaal afstammen van het
echtpaar Van der Groef / Van den Tol .
"Aartsvader" van alle deze mensen , Leendert van der Groef , is eind 1974
op 86 - jarige leeftijd in Den Haag overleden , ruim een week na zijn
zuster Cornelia ....
*
Hebben we nu echt alle kinderen , inclusief verre nazaten , van Willem van
der Groef de revue laten passeren ......???
NEE ...... want er ontbreekt natuurlijk nog één kind : J A C O B !
Willems één na oudste zoon , Jacob , was immers indertijd 'moederziel
alleen' in Argentinië achtergebleven .
Hoe zou het hem in het verdere leven vergaan zijn ??!
Is hij getrouwd geweest , heeft hij kinderen gekregen , heeft hij een hoge
leeftijd mogen bereiken ???
Vragen die vanuit het verre Nederland rondom de millennium-wisseling
natuurlijk niet zo één, twee , drie te beantwoorden schijnen , tot voor
kort althans ........
Want dankzij de medewerking van een aantal verre verwanten zijn wij tóch
nog , tamelijk onverwachts , in staat gesteld om ook het verdere verloop
van Jacobs leven te kunnen volgen .
In een notendop : Jacob was eertijds dus níet met zijn broers en zusters
naar Nederland teruggekeerd om het strafproces tegen de mogelijke
moordenaar(s) van zijn vader te kunnen bijwonen - zo was het ons verteld -
máár waarom Jacob dan niet onmiddellijk na afloop van het proces zijn
(schamele) koffers had gepakt om alsnog naar Nederland af te reizen ,
verbaasde ons nogal ......
Kón hij niet meer weg of wílde hij het land niet meer verlaten ??
Dankzij contact met een aantal verwanten is ons de ware reden voor het
permanente verblijf van Jacob in Argentinië heel erg duidelijk geworden :
reeds spoedig na het definitieve vertrek van zijn broers en zusters moet
Jacob in Argentinië in het huwelijk getreden zijn en kort daarop ook vader
geworden zijn van een zoon die hij - hoe kan het ook anders - naar zijn
overleden vader Willem liet dopen ; en in de daarop volgende jaren volgden
de geboortes van nog vier kinderen , allemaal dochters .
Jacob was in Argentinië , in de plaats Rosario , eind jaren negentig van
de 19e eeuw getrouwd met een in de Nederlanse provincie Groningen geboren
en getogen vrouw , met de wat bijzondere naam : Trijntje tho Bokholt .
Voor Jacob moet het dus al snel een uitgemaakte zaak geweest zijn dat zíjn
toekomst toch echt geheel en al in het Argentijnse Rosario en níet meer in
het Flakkeese Nieuwe - Tonge zou liggen !!
Jacob heeft in zijn onderhoud weten te voorzien als electricien en zowel
hij als zijn vrouw Trijntje hebben uiteindelijk in hun nieuwe vaderland
een hoge leeftijd
bereikt .
Tussen Jacob en zijn (half-)broers en -zusters is er over de jaren wel
sporadisch schriftelijk contact geweest , maar tot een daadwerkelijke
ontmoeting tussen hen allen is het helaas nooit meer gekomen .
Jacobs dochters zijn later verloofd en vermoedelijk ook getrouwd en er
zullen dus ook wel de nodige (klein-)kinderen geboren zijn , maar exacte
gegevens
over hun verdere leven ontbreken op dit moment nog .
Wél is bekend dat Jacobs enige zoon , Willem / Guillermo , op
jong-volwassen leeftijd in het huwelijk getreden is en in latere jaren
vier zonen gekregen heeft én dat deze vier zonen later ook zélf weer
kinderen gekregen hebben enz. enz. , zodat zelfs in het verre Argentinië
Jacobs genen nog overal 'ronddwarrelen' binnen de huidige generatie
nazaten ..... én de familienaam Van der Groef absoluut nog níet verloren
is gegaan !!
*
Maar óók in Nederland is er toch nog wel één Willem van der Groef te
vinden die de vere nazaat is van de Willem van der Groef met wie wij dit
lange betoog zijn aangevangen , en die ene Nederlandse Willem van der
Groef , die zowel zijn voor- als achternaam , indirect , te danken heeft
aan deze man die ooit , zeer lang geleden inmiddels , zo'n opmerkelijk en
tragisch leven had gekend , eindigt thans toch echt dit bijzondere ,
tamelijk lange , hopelijk boeiende , en te zelfder tijd tragische en
dramatische levensverhaal van zijn overgrootvader met die voor hem zo
vertrouwd in het gehoor liggende naam : WILLEM VAN DER GROEF !!! ....... |